Yalanın İcadı
Kimsenin yalan söyleyemediği bir dünya düşünün: Her düşünce anında söyleniyor, kimse kimseden şüphe etmiyor. “Yalanın İcadı” filmi üzerinden yalanın insan ilişkilerindeki yerine bir bakış.
Konu
Türkiye ve Avrupa siyaseti, aşırı sağ, radikalleşme ve toplumsal psikoloji.
Kimsenin yalan söyleyemediği bir dünya düşünün: Her düşünce anında söyleniyor, kimse kimseden şüphe etmiyor. “Yalanın İcadı” filmi üzerinden yalanın insan ilişkilerindeki yerine bir bakış.
“Canlı teyzem canlı!” Yalan söylemeden de kandırmak mümkün. Aynı kelimeye farklı anlamlar yükleyerek doğrularla nasıl yanıltıldığımızı fıkralar ve skeçler üzerinden anlatan bir yazı.
İnsanlar inanmaya meyillidir; yalancılar da bunu bilir. Eski FBI ajanı John R. Schafer’ın yöntemleriyle günlük hayatta yalanı ve “doğrularla kandırmayı” fark etmenin yolları.
Yalan yalnızca doğrunun zıddı değildir. Bir bakışla, bir kıyafetle, hatta tamamen doğru cümlelerle de aldatılabiliriz. “Yalanın Psikolojisi” dizisinin ilk yazısı yalanın labirentine giriş yapıyor.
Her seçimden sonra Aziz Nesin’in “yüzde 60’ımız aptaldır” sözü dolaşıma girer. Sözün hikâyesi 1982 Anayasası’na uzanıyor; asıl mesele ise korkuyla şekillenen karar verme süreçleri.
Cumhuriyet yüzüncü yaşında. Ama demokrasi, basın özgürlüğü, yargı bağımsızlığı ve azınlık hakları alanındaki karne, kutlamanın sevincine buruk bir yalnızlık katıyor.
Deprem, yoksulluk ve yolsuzluklara rağmen muhalefet 2023 seçimlerini kaybetti. Yazara göre bunun kökleri lider odaklı bir toplum yapısına ve gerçek bir muhalefet geleneğinin eksikliğine uzanıyor.
Cumhuriyetin yüzüncü yılındaki seçimler, hukukun ve demokrasinin politik çıkarlara feda edildiği bir dönemin sonucu olarak tarihe geçecek. Yazara göre umutlar hem iktidardan hem muhalefetten örselenmiş durumda.
Çanakkale’de emir beklemeden inisiyatif alan Mustafa Kemal, savaşın kaderini iki saatte değiştirdi. 6 Şubat depreminde ise saatlerce emir beklendi. Afet yönetiminde inisiyatifin hayati önemi üzerine.
Depremin ilk saatlerinde herkes enkaz altındakiler için dua etti, “siyasetin zamanı değil” dedi. Ama sonra yardım edenler hedef alındı. Deprem ve siyaset ilişkisi üzerine.
Deprem her şeyden önce bir güvenlik sorunu. Her depremden sonra verilen sözler ve toplanan vergiler unutuluyor. Yazara göre tekrar eden ihmal artık ihmal değil, ihanettir.
1970’lerde ülkücü hareket taşradaki dindar gençler arasında hızla yayıldı; komando kampları, sokak çatışmaları ve derin devletle kurulan ilişkiler kanlı bir dönemi besledi.
Cumhuriyetin vatandaşlık temelli milliyetçiliğinden Nihal Atsız’ın ırkçı Türkçülüğüne ve 1944 Turancılık Davası’na: ülkücü hareketin kökleri.
İktidar ve muhalefet birbirini “öteki” olarak konumlandırdıkça siyaset bir sağırlar diyaloğuna dönüşüyor. Yazar, muhalif olmanın tek başına ortak payda olup olamayacağını soruyor.
Bir zamanlar ünlülerin övündüğü kasetler bugün siyasetçileri düşüren birer silaha dönüştü. Yazar, Türkiye siyasetinde “kaset dönemi”ni ve sosyal medyanın bu süreçteki rolünü yorumluyor.