Etiket
Modern savaşlarda güçlü taraf bile kesin bir zafer kazanamıyor. ABD ve İsrail’in İran’a karşı savaşı da hedeflerine ulaşamadan ne savaş ne barış hâline sıkıştı; her taraf kendini kazanan ilan edecek, kaybeden ise halklar olacak.
İnsanlık tarihi göçler tarihidir. Yahudi halkının Babil’den Avrupa’ya uzanan yolculuğundan hicrete ve Türklerin Anadolu’ya göçüne, her göç eski kimliğin kabuğunu kırıp yeni bir doğuşu başlatır.
Orta Doğu’dan İsrail’e göç eden Doğulu Yahudiler arasında sayıca az ama etkisi büyük bir topluluk: Kürt Yahudiler. Dağlardan getirdikleri bölge bilgisi, İsrail’in güvenlik aklında ve Kürtlerle ilişkisinde kalıcı bir iz bıraktı.
İsrail siyaseti sağ-sol ve dindar-laik eksenleriyle konuşulur; oysa güvenlik politikalarını derinden etkileyen üçüncü bir eksen var: Mizrahi Yahudilerin toplumsal ve siyasal ağırlığı.
Yeni kurulan İsrail’in Aşkenaz kadrosu Arap dünyasına yabancıydı. Arapçayı anadili olarak konuşan Mizrahi Yahudiler istihbaratın en değerli kaynağına dönüştü; ama bu, kimliklerinin araçsallaştırılması pahasına oldu.
1948’de dünya Yahudiliği Avrupa’nın acılarıyla anılıyordu. Aynı yıllarda Arap dünyasında yüzyıllardır yaşayan yüz binlerce Yahudi de İsrail’e göç etti; bu sessiz göç, İsrail toplumunu bugün de şekillendiriyor.
İspanya, Norveç ve İrlanda’nın başlattığı, Fransa ve İngiltere’nin katıldığı Filistin’i tanıma dalgası “neden şimdi?” sorusunu doğuruyor: Gecikmiş bir vicdan mı, yoksa ABD’nin tek taraflı desteğine karşı yeni bir Batı stratejisi mi?
Dürzilik bir inanç sistemi; ama Dürziler güçlü kimlikleriyle neredeyse ayrı bir halk gibi algılanıyor. Lübnan, Suriye ve İsrail’de nüfuslarının çok üzerinde etki taşıyan bu topluluk, Suriye’deki yeni dengelerde kritik bir yerde.
1982’de İran desteğiyle kurulan Hizbullah, Lübnan ordusundan güçlü bir silahlı yapıya dönüştü. Roket ve tanksavar envanteri, gerilla deneyimi ve tünelleriyle İsrail karşısında ne kadar dayanabilir?
17 Eylül 2024’te Hizbullah’ın çağrı cihazları aynı anda patladı. Olay, küresel tedarik zincirinin nasıl bir saldırı aracına dönüşebileceğini ve devletlerin bu tür risklere ne kadar açık olduğunu gösterdi.
Anneler çocuklarının hatalarını görmez. Peki devletler müttefiklerinin zulmüne neden aynı körlükle bakıyor? Uygurlardan Gazze’ye, Ukrayna’dan Myanmar’a seçici vicdan üzerine.
Ekim 2023’te Hamas’ın saldırısı ve İsrail’in Gazze’ye yanıtının ardından taraflar birbirini terörist ilan etti. Terör nedir, terörist kimdir? Uluslararası alanda hâlâ ortak bir tanım yok.
Ukrayna’da savaş sürerken Orta Doğu yeniden alev aldı. Liderler ve medya ateşi körüklerken dünya, bir suikastın büyük savaşı başlattığı 1914’ü ya da İslamofobiyi alevlendiren 11 Eylül’ü mü yaşıyor?
İsrail’in Gazze’ye kara harekâtı hızlı bir ilerleme değil, uzun bir kuşatma savaşı olacak. İsrail ordusunun şehir savaşına hazırlandığı Akasya Üssü ve savaşın olası seyri.
Gazze’deki bir katliam gecesinin ertesinde terör ve terörist üzerine konuşmak ne kadar anlamlı? Çocuk bedenlerinin görüntüleri karşısında sözün ve insanlığın bittiği yer üzerine.
Konular
Son yazılar
